Konijnen in de rui.

Met dit artikel wil ik je een beetje wegwijs maken in de ruiperiodes van konijnen. Zo weet je dan hoe het te herkennen en hoe je jouw konijn kan helpen.
Sommige mensen maken zich immers zorgen: hun konijn verliest immens veel haar, is dit wel normaal? Ja hoor, zo lang er tenminste geen grote kale plekken ontstaan, al dan niet met een rode rand en/of een schilferige huid. Dan is er sprake van een huidziekte (bv. schimmel of mijt) en moet je naar de dierenarts voor een aangepaste behandeling.

De rui is afhankelijk van de temperatuur en daglichtlengte. Konijnen hebben 2 grote en 2 kleine ruibeurten per jaar. De grote in het voor- en najaar en de kleintjes tussen de seizoenen.
Bij zo een kleine ruibeurt is het niet nodig om te helpen, het duurt meestal maar enkele weken en het konijn verliest slechts weinig haar.
Bij de grote ruiperiode is het anders, dan laat de ondervacht echt in grote aantallen los. Op de plaatsen waar dat gebeurt, is al nieuwe vacht aan het groeien en die kan zelfs anders zijn van kleur, meestal is die wat donkerder. Je ziet de rui ook werkelijk van voor naar achteren trekken: het begint bij de kop, gaat zo naar de borst, romp, buik en flanken om te eindigen bij het achterwerk. Konijnen zien er op dat ogenblik dan ook uit als lappendekentjes of ontplofte haarballen.

Klik op de foto's om ze te vergroten

In principe moet een konijn op 6 weken grotendeels door de ergste rui heen zijn maar met de huidige seizoenen kan dit proces al eens in de war gestuurd worden.

Soms hebben konijnen echter onze hulp nodig omdat het niet altijd even vlot wil gaan. De ruiperiode is immers belastend voor het energiepeil van een konijn.
Vooral bij binnenkonijnen kan de rui langer duren dan bij buitenkonijnen omdat zij eigenlijk in onnatuurlijke omstandigheden met bijna constante temperaturen gehouden worden. Binnenkonijnen maken dan ook niet zo een dikke, wollige wintervacht aan als buitenkonijnen.
Ook kunnen sommige binnenkonijnen het hele jaar door last hebben van geringe haaruitval, dit geldt ook voor jonge konijntjes tot de leeftijd van ongeveer 1 jaar.
Jonge buitenkonijntjes ruien ongeveer 3x per jaar.

Hoe kunnen we hen helpen?

Je kan hen borstelen met een borstel met zachte haartjes maar echt veel ondervacht haal je daar niet mee weg.
Er bestaan borstels met rubber noppen waarmee je al iets meer haar verwijdert en die werken het beste als je cirkelvormige bewegingen maakt.
Verder heb je ook nog borstels met ijzeren pinnetjes maar daar ben ik persoonlijk geen voorstander van omdat je de huid kan beschadigen. Borstels en kammetjes haal je o.a. bij een dierenspeciaalzaak.
Ook met een vochtig washandje kan je overtollig haar verwijderen, dat blijft dan aan het washandje kleven. Maak het washandje niet te nat want dan kan je konijn kou vatten.
Maar uit ervaring vind ik plukken nog het beste, als jouw konijntje dat fijn vindt of tenminste toelaat. Je plukt dan het overtollig haar gewoon met je handen heel effectief weg. Jouw konijn voelt zeker geen pijn omdat de vacht al los zit.
Sommige rassen hebben echter een langere vacht die onderwol vasthoudt en bij die konijntjes moet je wat voorzichtiger te werk gaan.
Maar pas op! Pluk niet zo hard en zoveel dat je konijn kale plekken heeft! Zeker voor buitenkonijnen is dit gevaarlijk omdat ze op die manier vlug kou vatten.
Voor alle manieren geldt: met mate! Teveel borstelen of plukken leidt tot overmatig haaruitval dus beperk het tot maximaal 1x per dag.

Let op: langharige rassen kam of borstel je het beste van achter naar voor. En dan bedoel ik niet tegen de haarrichting in maar te beginnen bij het kontje en met de richting van het haar mee kammen of borstelen. Zo werk je geleidelijk aan je weg naar voren. Als er zich al klitten gevormd hebben, knip die dan voorzichtig weg met een schaartje met een ronde punt. Vooral bij het kontje vormen zich nogal vaak klitten dus je kan de haren daar altijd kort knippen om klitten te voorkomen.

Niet alleen kunnen we een konijntje uiterlijk helpen bij de rui, ook innerlijk kunnen we een handje toesteken.
Konijnen likken zichzelf en elkaar veel en tijdens de rui krijgen ze dan ook meer haar dan gewoonlijk naar binnen. Als ze veel hooi ter beschikking hebben, levert dat normaal gezien weinig problemen op maar niet alle konijnen hebben een even goede spijsvertering. Dan kan je wel eens een keutelketting zien (keutels die aaneengeregen zijn door haren, zie foto) of erger: ontstaat de befaamde ‘haarbal’ in de maag met verstopping als gevolg.

Ga zeker altijd naar een dierenarts als je denkt dat je konijntje een verstopping heeft! In noodgevallen kan je vers geperst ananassap geven (niet uit blik!). Dit doe je met een spuitje zonder naald in het mondje. Samen met een laxeermiddel (Bv. paraffine olie of een kattenlaxeermiddel) is dit een oplossing die meestal werkt.

Maar voor wie het wil voorkomen (en wie wil dat niet?), is er een wondermiddeltje op de markt: Prozyme. Het is een poeder gemaakt van ananasstelen en het breekt het voedsel af dat rond het haar in de maag geklonterd zit. En het mooie ervan is: je kan het dus preventief geven! Ik strooi gewoon 1 à 2x/dag een mespuntje over hun droogvoer en sindsdien ervaren ze geen spijsverteringsproblemen of verstoppingen meer. Je kan het eveneens op een stukje brood, een stukje andijvie of een rozijntje doen, dat is volledig naar keuze. En in acute gevallen bv. samen met paraffine olie in een spuitje doen. Een echte aanrader dus!
Je kan het hier bestellen: www.konijnen.nl/bunnystuff

Wat zonnebloempitten door het voer of een heel klein beetje zonnebloemolie over het voer kan ook helpen bij de vachtwissel en het laat de vacht mooi glanzen. Maar oppassen met de olie dat ze er geen diarree van krijgen!

Dit artikel is ook verschenen in het ledenblad van De Konijnen-Burcht.