Disclaimer


Lichaamstaal bij konijnen

 

We weten allemaal hoe frustrerend het is om niet begrepen te worden.
Stel je voor hoe jouw konijn zich moet voelen als wij zijn goedbedoelde pogingen om ons iets duidelijk te maken weer eens verkeerd interpreteren.
Daarom hier in het kort: een introductie tot de taal der konijnen.

Het eerste wat je goed voor ogen moet houden is: een konijn is een konijn. Dus geen hond, kat of wat dan ook. Verwacht dus niet dat ze zich gaan gedragen als een hond of kat.
En hou er ook rekening mee dat het schemerdieren zijn, in de voormiddag en avond zijn ze dus actiever terwijl ze in de namiddag een dutje doen.

Konijnen communiceren met elkaar d.m.v. lichaamshoudingen, neusbewegingen en stand van de oren.
Toegegeven: bij een hangoortje zijn die verschillen miniem maar toch waarneembaar.
Het is vooral de combinatie van de verschillende factoren in een bepaalde context die duidelijk moeten maken wat jouw konijn je precies wil zeggen. M.a.w.: soms kunnen dezelfde signalen een andere betekenis hebben omdat ze in een andere situatie plaatsvinden.
Vocaal zijn konijnen bijna niet maar meer daarover verderop in het artikel.

Voor hulp bij konijnentaal of probleemgedrag kun je terecht op www.konijnengedrag.be

 

Allereerst: de 3 basisposities van een konijn.

 

Liggen
Zitten
Staan

Dominantie

Bij konijnen is de regel: wie gewassen wordt, is de dominante. Degene die wast, is de onderdanige.

Hier zie je dat Fluffy de dominante is – ze dwingt het ook echt af - en Snowy de onderdanige.

Het “onderwerpen” betekent dus niet onderdanig zijn maar het tegenovergestelde, niet te vergelijken met bv. hondentaal dus.

Als de rangorde eenmaal vastligt, is het wassen een kwestie van het groepsgevoel te versterken en de band aan te halen.  

Konijnen rijden ook wel eens op elkaar om de rangorde te bepalen en die rangorde kan van tijd tot tijd verschuiven. Zowel mannetjes als vrouwtjes rijden op elkaar. Gelukkig doen ze dat hier niet dus daar heb ik ook geen foto’s van.

Relatie mens-konijn

Om je konijn te laten merken dat jij hem ook wel lief vindt, hoef je hem niet te likken, geen nood. Jouw hand die hem aait voldoet prima hoor. Ze duwen hun kopje helemaal onder je hand in als ze knuffeltjes verlangen.
Soms leggen ze hun kopje ook helemaal plat alsof ze willen zeggen: “aai mij nu”.

Maar sommige konijnen komen jou ook spontaan likken, gewoon omdat ze je graag zien. Niet alle konijnen likken de huid, sommige likken ook wel eens kleding of pantoffels maar dat betekent net hetzelfde. Ze zien dat immers als een deel van jou.  

Ontspannen konijnen

Ja, konijnen die op hun gemak zijn, kunnen er superlui bijliggen en ik tref die van mij hier soms in de meest vreemde houdingen aan. Hieronder zie je wat normale houdingen van totaal ontspannen konijnen.

 

En konijnen die zich helemaal geven kunnen zich wel eens op de grond laten vallen, de kop eerst en dan volgt de rest van het lichaam om met een heerlijke plof neer te komen. Als je dit voor de eerste keer ziet, denk je misschien dat jouw konijn een hartaanval krijgt of iets dergelijks maar niets is minder waar. Hij voelt zich totaal ontspannen en goed bij jou! Sommige konijnen rollen zelfs helemaal door tot ze op hun rug liggen!

 

Markeren

Konijnen hebben onder hun kin een geurklier zitten waarmee ze voorwerpen, elkaar en ons markeren. Mensen ruiken die geur niet maar dieren wel!
Met dit gedrag willen ze hun territorium afbakenen en aangeven dat iets hun bezit is. Mannetjes doen dit meestal vaker dan vrouwtjes.

  Foto: studyblue.com

 

Bedelen/aandacht vragen

Ook hier zijn konijnen experts in en ze doen echt niet onder voor honden!
Als je er niet op ingaat kun je wel eens een por tegen je been voelen of een zacht beetje krijgen. Laat dit duidelijk zijn: als konijnen aandacht willen, willen ze die nu!

Spelen

Een konijn dat speelt, voelt zich vanzelfsprekend ook goed. En hoe meer speelgoed, hoe liever. Ik heb er zelfs een hele pagina aan gewijd, klik.

Racen

Konijnen die in een vrolijke bui zijn, kan je wel eens een heuse sprint zien aantrekken door je huis of tuin. Sommige konijnen maken er ook een spelletje van om achter elkaar aan te jagen, niet te verwarren met vechten natuurlijk. Af en toe komen ze ook jou als baasje uitdagen om hen te volgen en dan zie je hen speels met hun kopje schudden en weglopen alsof ze willen zeggen: “je kan me toch niet pakken.” Hier zie je Fluffy ook dingen markeren met haar kin.


Binkies

De ultieme uiting van blijdschap! Een binky kan gebeuren tijdens een sprintje maar ook gewoon uit stilstand. Het konijn springt dan een heel eind omhoog terwijl hij zijn lichaam draait. Als jouw konijn geen binkies maakt, wil dat niet zeggen dat hij ongelukkig is, het ene konijn heeft nu eenmaal meer temperament dan het ander.
Omdat dit héél moeilijk te fotograferen valt, vind je hier een filmpje.

 

Met staart kwispelen

Dit doen konijnen bij opwinding (bv. bij eten) of uit irritatie/frustratie. Met dank aan Yiltan en Pepijn van Anja Reijngoud!
Omdat ik de oortjes niet kan zien, is het mij niet duidelijk waarom Pepijn kwispelt.



Trompetgeluidje

Tja, beter kan ik het niet omschrijven. Konijnen (vooral vrouwtjes) die geïrriteerd zijn en/of paringsbereid kunnen dit geluid al eens maken. Indertijd, toen ik Fluffy koppelde met Snowy, heb ik het ook al eens gehoord. Jammer genoeg heb ik het nooit kunnen vastleggen.
Daarom ben ik mijn forumcollega Dark Sky (Julie J.) erg dankbaar dat ik haar geluidsfragment mag gebruiken.
Wat je hoort is haar konijntje Amaryllis tijdens de koppeling met Amathis.

Klik hier voor trompetgeluid  (opent in een nieuw venster).

Edit: op 27 juli 2010 heb ik mijn Snowy dit geluid horen maken! Het is de eerste keer dat ik dit van een rammetje hoor. Hij maakte het geluid bij het in- en uitspringen van de kooi, als hij snoep kwam halen en toen hij gelikt werd door Fluffy. Ik kan niet plaatsen waarom hij het geluid maakte: ongenoegen, frustratie, opwinding...

Zoemgeluid

Konijnen (vooral niet gecastreerde rammen) kunnen van opwinding allerlei geluiden maken, waaronder dit zoemen. Ze doen dit om hun liefde te tonen en maken dit geluid vaak als ze rondjes rond je voeten draaien of iets ruiken waar een voedster geweest is.

Pijn

Een konijn met pijn kan het onderstaande gedrag vertonen, de gedragingen kunnen ook gecombineerd voorkomen: knarsetanden, weglopen, zich verstoppen, té rustig zijn of net heel onrustig.
Wat je ook kunt zien, is een samengeknepen en spits neusje. (klik op de foto om te vergroten, met dank aan Zowi van Bunnyhotel die niet lang na het nemen van de foto naar de regenboogbrug is gegaan...)

Beknopte uitleg van geluiden/lichaamstaal:

Grollen: Jij doet iets wat ik helemaal niet leuk vind…
Luid gillen: Pijn, maar ook doodsangst. Kleine babykonijntjes durven wel eens gillen als ze voor het eerst worden opgepakt.
Zachtjes fluiten: Laat me met rust
Zacht blazen: Pas op, je werkt op mijn humeur. Ik ga aanvallen...
Brommen: Ja, nu ben ik goed kwaad en moet dus wel aanvallen.
Tandenknarsen: Hevige pijn
Zachte maalgeluidjes tijdens het knuffelen: Hé dat is lekker, doe zo voort
Knipogen: (één oog sluit zich langzaam zodat het lijkt op een mislukte knipoog): ik ben in de war en snap niet wat je bedoelt.
Lusteloos: Hevige pijn of flink ziek
Lichtjes wiegen met de kop: Ik ben een albino en zie niet goed, mag ik aub mijn beeld focussen
Met de neus porren: Ik wil aandacht
Likken: Ik vind je héél lief!
Liefdesbeetje: de sterkere vorm van likken
Aan de voerbak trekken of ermee gooien: Honger!!! Waar blijft mijn eten?
In je vinger bijten bij voeden: "Schiet nou eens op!!!" Wat kan jij treuzelen
Graven: Ze willen een holletje graven
Met achterpoten stampen: Andere konijnen waarschuwen voor gevaar
Op de achterpoten gaan staan: Alert en nieuwsgierig, bedelen voor snoepjes
Met de oren slaan: Blijheid
Plat op de grond liggen: Hij voelt zich prettig en rust uit
Rollen op de rug of zijden: Bijzonder welbehagen
Pootjes onder het lichaam trekken: Hij is gestoord in z'n situatie (klaar om weg te springen)
Met pootjes schudden voor ze hun snoet wassen: Om het vuil eraf te schudden
Gespannen houding: Klaar om aan te vallen
Met geheven staartje lopen: opwinding, niet noodzakelijk seksueel
Kwispelen met staartje: Ik ben geïrriteerd
Met de onderkin ergens overheen wrijven: Territorium afzetten
Urine sproeien: Territorium markeren (mannetjes doen dit het meest maar ook vrouwtjes kunnen er iets van!)
Overal keutels deponeren: Visitekaartje achterlaten voor soortgenoten: ik was hier eerst. Dus ook afbakening van territorium.
Rondjes rond je voeten rennen: ik ben verliefd op je. Soms rijden en sproeien ze er ook bij.
Zoemen/knorren: ook verliefdheid, konijnen doen het meestal terwijl ze rondjes rond je voeten rennen.

Hoe herken je een boos konijn aan de stand van de oren?

De schaal der kwaadheid

Situatie 1: de ooropeningen staan zijwaarts
de oren omhoog of een beetje naar achteren
Betekenis: Ik zou maar uitkijken als ik jou was!

Situatie 2: de ooropeningen staan naar achteren
de oren staan recht omhoog
Betekenis: Vooral zo doorgaan en ik heb geen controle meer over mezelf!

Situatie 3: de ooropeningen staan naar achteren en naar beneden
de oren liggen plat tegen de rug
Betekenis: Dat is de druppel! Dit wordt happen!!!

Opmerking: konijnen zullen eerder vluchten dan aanvallen en bijten, geef hen dan ook die kans.
Als je ziet dat jouw konijn zich niet op zijn gemak voelt, dan is het beter om hem voorlopig met rust te laten en later nog eens te proberen.

Bron: www.knagers.net , www.hetkonijn.nl , www.konijnen.be

 

Naar boven